Ceza hukuku, suç sayılan fiilleri ve bunların yaptırımlarını düzenler; temel kaynakları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'dur (CMK). Büromuz Ankara'da soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile suçtan zarar gören kişilerin vekilliğini yürütmektedir; görüşmeler Türkçe, Farsça ve İngilizce yapılabilir.
Şüpheli, ifadesi alınmadan önce hakları konusunda bilgilendirilir; susma hakkı ve soruşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır (CMK m.147, 149). Gözaltı süresi kural olarak yakalamadan itibaren 24 saattir (CMK m.91). Şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak durumdaysa ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçtan soruşturuluyorsa, istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150).
Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerle birlikte kaçma veya delilleri karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeni varsa sulh ceza hâkimliği tutuklama kararı verebilir (CMK m.100). Tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı, belirli aralıklarla imza verme veya konutu terk etmeme gibi adli kontrol tedbirleri de uygulanabilir (CMK m.109). Bu kararlara karşı, öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268).
Cumhuriyet savcısı yeterli şüphe oluşturan delil bulunduğu kanaatine varırsa iddianame düzenler; iddianamenin kabulüyle kovuşturma başlar ve deliller duruşmada tartışılır. Şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (CMK m.231) veya hapis cezasının ertelenmesine (TCK m.51) karar verilebilir. İlk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulabilir; her ikisinde de süre hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273, 291).
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti TCK m.188'de, kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma TCK m.191'de düzenlenir; iki suç arasındaki ayrım maddenin miktarı, paketlenme biçimi ve dosyadaki diğer delillere göre yapılır. TCK m.192 ise etkin pişmanlık hâlinde cezasızlık veya ceza indirimi öngörür. Ayrıntılar için imal ve ticaret, kullanmak için bulundurma ve etkin pişmanlık yazılarımıza bakabilirsiniz.
Meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen şüpheli, sanık veya mağdura soruşturmada ve duruşmada tercüman atanır (CMK m.202). Yabancı uyruklu kişiler bakımından ceza dosyası çoğu zaman yabancılar hukukunu da etkiler: hakkında adli işlem yapılan yabancının ikamet izni iptal edilebilir, sınır dışı etme kararı verilebilir ve kaydına tahdit kodu işlenebilir. Bu nedenle ceza dosyası ile ikamet ve sınır dışı süreçlerinin birlikte takip edilmesi gerekir; sınır dışı etme kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür (6458 sayılı Kanun m.53/3).
Suçtan zarar gören kişi şikâyette bulunabilir ve kovuşturma aşamasında davaya katılabilir (CMK m.234, 237). Soruşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73). Kanunda sayılan bazı suçlarda taraflar arasında uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m.253).
