✦ افراد خارجی که میخواهند در ترکیه کار کنند باید از وزارت کار و تأمین اجتماعی مجوز دریافت کنند.
✦ در درخواستهای مجوز کار، معیارهایی مانند ویژگیهای افراد خارجی، وضعیت کارفرما و تأثیر کار بر اقتصاد ترکیه بررسی میشود.
2.روش درخواست:اجازه کار:
✦ درخواستهایی که از خارج از کشور انجام میشوند از طریق کنسولگریهای ترکیه ارائه میشوند، در حالی که درخواستهای داخل کشور مستقیماً به وزارت ارائه میشوند.
✦ مدارک مورد نیاز برای درخواست شامل قرارداد کاری، گذرنامه و مدرک تحصیلی میباشد.
3. انواع مجوزها:
✦مجوز کار مدتدار: محدود به یک مکان کاری و مدت زمان مشخص.
✦مجوز کار نامحدود: به کسانی داده میشود که پس از مدتی اقامت دائم و حق کار مداوم کسب کردهاند.
✦ مجوز کار مستقل: به خارجیانی که مایل به تأسیس کسب و کار خود هستند داده میشود.
4. دستههای ویژه:
✦ برای خارجیانی که در زمینههایی مانند آموزش، فرهنگ، هنر و ورزش کار میکنند مقررات خاصی وجود دارد
✦ برای کارهای کوتاه مدت در ترکیه رویههای ویژه مجوز اجرا میشود.
5. پیگیری فرآیند مجوز کار:
✦ وزارت کار، درخواستها را در یک بازه زمانی مشخص بررسی و نتیجه را به متقاضی اعلام میکند.
✦ پس از دریافت مجوز کار، کارگر خارجی باید در سازمان تأمین اجتماعی ثبت بشود.
6. مقررات جزایی:
✦ کارفرمایانی که بدون مجوز کار خارجی استخدام کنند، با جریمههای سنگین روبرو میشوند
✦ همچنین خارجیان که بدون مجوز کار کنند نیز با مجازات روبرو میشوند.
جزئیات و شرایط دریافت مجوز کار:
1. موارد نیاز برای اجازه کار:
✦ برای کار در ترکیه، اخذ مجوز کار برای خارجیان الزامی است.
✦ این مجوز هم برای درخواستهای که از خارج از کشور انجام میشود و هم درخواستهای که از داخل کشور انجام می شود مورد نیاز است.
2. ویژگیهای فرد خارجی:
در درخواست مجوز کار، انتظار میرود فرد خارجی معیارهای زیر را داشته باشد:
✦ باید بتواند به بازار کار و توسعه اقتصادی ترکیه کمک کند.
✦ باید مهارتها و دانش مورد نیاز در زمینه کاری مربوطه را اثبات کند.
✦ در صورتی که نیروی کار داخلی برای موقعیت شغلی موجود نباشد، اولویت با فرد خارجی خواهد بود.
3. مسئولیتهای کارفرما:
نقش کارفرما در فرآیند اخذ مجوز کار بسیار مهم است:
✦ کارفرما باید برای فرد خارجی درخواست اجازه کار به سازمان مربوطه دهد و مدارک لازم را مهیا کند.
✦ وضعیت مالی و قانونی کارفرما بررسی میشود. به عنوان مثال:
⮨ تعداد خارجیانی که در یک محل کار استخدام میشوند نباید از یک نسبت مشخص تجاوز کند.
⮨ کارفرما موظف است به خارجی حقوقی بالاتر از حداقل دستمزد تعیین شده بپردازد.
4. مدارک مورد نیاز برای درخواست:
برای بررسی درخواستها باید مدارک زیر ارائه شود:
✦مدارک مربوط به فرد خارجی: گذرنامه، مدرک تحصیلی، رزومه و عکس.
✦ مدارک مربوط به کارفرما: کپی مجوز مالیاتی، ثبت روزنامه رسمی تجارت و گواهی فعالیت.
✦قرارداد کاری: سندی که شرایط کاری بین کارفرما و فرد خارجی را توضیح میدهد.
5. چارچوب قانونی و تطابق:
✦ در زمان درخواست مجوز کار، وضعیت اقامت فرد خارجی باید مناسب باشد.
✦ درخواستهای مجوز کار با هماهنگی اداره کل مهاجرت و وزارت کار و تأمین اجتماعی بررسی میشوند.
6. موارد استثنایی:
مواردی وجود دارد که برخی از افراد خارجی از شرایط دریافت مجوز کار معاف میشوند:
✦ افرادی که در زمینههای آموزش، علوم، هنر یا ورزش موفقیت بینالمللی دارند.
✦ افرادی که با شهروند ترکیه ازدواج کرده و به صورت مستمر در ترکیه زندگی میکنند.
✦ افراد دارای اصل و نسب ترکی یا دارنده کارت آبی.
به طور خلاصه، اخذ مجوز کار برای خارجیان مستلزم داشتن ویژگیهای خاص و ارائه درخواست با مدارک معتبر است. کارفرما و فرد خارجی ملزم به رعایت مقررات قانونی هستند.
ویژگیهای خاصی که برای خارجیان در نظر گرفته میشود:
1. صلاحیت حرفهای:
✦ فرد خارجی که درخواست مجوز کار دارد باید در حوزه کاری خود دارای تخصص یا تجربه باشد.
✦ مدارکی که صلاحیت حرفهای را اثبات میکنند شامل موارد زیر است:
⮨ مدرک تحصیلی یا گواهینامه پایان تحصیل.
⮨ گواهینامههای صلاحیت حرفهای.
⮨ مدارکی که سابقه کاری را نشان میدهند (نامههای توصیه، تجربیات کاری و غیره).
2. پتانسیل کمک به ترکیه:
✦ فرد خارجی باید توانایی کمک به توسعه اقتصادی، پیشرفت فناوری یا اهداف صادراتی ترکیه را داشته باشد.
✦ افرادی که در بخشهای استراتژیک (مانند فناوری اطلاعات، سلامت، مهندسی) کار میکنند، اولویت دارند.
3. رقابت با نیروی کار داخلی:
✦ در ارزیابی مجوز کار، بررسی میشود که آیا نیروی کار داخلی برای موقعیت شغلی وجود دارد یا خیر.
⮨ اگر برای موقعیت شغلی نیروی داخلی یافت شود، درخواست فرد خارجی ممکن است رد شود.
⮨ با این حال، در مشاغل فنی و تخصصی که نیروی داخلی وجود ندارد، فرد خارجی ترجیح داده میشود.
4. سطح حقوق و تأمین اجتماعی:
✦ در درخواست مجوز کار، حقوق پرداختی به فرد خارجی باید بالاتر از حداقل دستمزد تعیین شده در آن بخش باشد.
⮨ به عنوان مثال، حقوق فرد خارجی متخصص باید در سطحی باشد که تعادل حقوق سایر کارکنان را حفظ کند.
✦ همچنین ثبت فرد خارجی در سازمان تأمین اجتماعی (SGK) ضروری است.
5. تطابق با سیاستهای اشتغال:
✦ در ارزیابی مجوز کار، سیاستهای اشتغال و اولویتهای اقتصادی ترکیه مد نظر قرار میگیرد:
⮨ در بخشهایی که نیاز به نیروی کار متخصص دارند، سیاستهای انعطافپذیرتری اعمال میشود.
⮨ برای مشاغل که مهارت زیاد احتیاج نیست، شانس دریافت مجوز کار کمتر است.
6. شرایط خاص و خارجیان اولویتدار:
برخی از خارجیان به دلیل ویژگیهای خاص خود در فرآیند اخذ مجوز کار اولویت دارند:
✦ متخصصان پروژههای تحقیق و توسعه و فناوری.
✦ مدیران و مشاوران در سرمایهگذاریهای بینالمللی.
✦ معلمان زبانهای خارجی یا متخصصان حوزه آموزش.
✦ کارآفرینانی که قصد سرمایهگذاری طولانی مدت در ترکیه دارند.
7. انضباط و تطابق با قوانین:
✦ فرد خارجی که درخواست مجوز کار دارد نباید در مدت حضور خود در ترکیه مرتکب هیچ گونه تخلف قانونی شده باشد.
✦ همچنین ارائه مدارک صحیح و کامل در زمان درخواست ضروری است.
8. استثنائات و شرایط خاص:
برای برخی از خارجیان رویههای سادهتری اعمال میشود:
✦ خارجیانی که با شهروندان ترکیه ازدواج کردهاند.
✦ افراد دارای اصل و نسب ترکی (مانند دارندگان کارت آبی).
✦ افراد دارای وضعیت حفاظت موقت (مانند پناهندگان).
افراد دارای وضعیت پناهنده بینالمللی و پناهنده موقت:
✦ پناهندگان و افراد تحت حفاظت موقت تحت شرایط خاص میتوانند مجوز کار دریافت کنند.
✦ با مقررات ویژه برای این گروهها، تلاش میشود آنها به بازار کار ترکیه وارد شوند.
به طور کلی، ویژگیهای فرد خارجی نقش کلیدی در پذیرش درخواست مجوز کار دارد. به ویژه متخصصان ماهر، افرادی که منافع اقتصادی ایجاد میکنند و کسانی که در بخشهای استراتژیک فعالیت میکنند در اولویت قرار دارند.
احکام دیوان عالی کشوردر این مورد شورای :
1. رأی دیوان عالی کشور در شعبه 10، پرونده شماره 2008/1143، تصمیم شماره 2011/4297، تاریخ 18/10/2011:
✦ خلاصه: درخواست مجوز کار فرد خارجی مطابق با قانون شماره 4817 مربوط به مجوزهای کار افراد خارجی به دلیل نقص مدارک رد شده است. مطابق با ماده 14/d این قانون "... درخواست مجوز کار برای همان محل کار، که درخواست قبلی رد شده است نمیتواند قبل از گذشت یک سال از تاریخ رد درخواست، مجددا درخواستً مجوز کار ارائه داد." بنابراین، در رد درخواست فرد خارجی طی یک سال پس از رد قبلی هیچگونه تخلف قانونی مشاهده نشده است.
2. رأی دادگاه قانون اساسی (شماره پرونده: 2018/29906):
✦ خلاصه: در موردی که مهلت مجوز کار درخواستکننده به پایان رسیده و در جریان درخواست مجدد برای مجوز کار، تصمیم اخراج وی گرفته شده است، درخواست شخص برای رسیدگی فردی منجر به اتخاذ تصمیم اولیه توقف اجرای حکم شد و دیوان قانون اساسی با توجه به اینکه درخواستکننده همراه با خانواده خود به طور پایدار در ترکیه زندگی میکند، اعلام کرد که ادعای نقض حق احترام به زندگی خانوادگی قابل پذیرش است و حکم به عدم اجرای تصمیم اخراج داد.
