حقوق ارث تعیین میکند که با فوت یک شخص، دارایی او به چه کسانی و به چه نسبتی منتقل میشود. دفتر ما در آنکارا در دعاوی گواهی انحصار وراثت، انتقال سند مالکیت، تنفیذ، صوری بودن معاملات مورث و رفع شراکت خدمت ارائه میدهد. وراث خارجی که در ترکیه ملک دارند نیز در این چارچوب نمایندگی میشوند.
قانون مدنی ترکیه وراثت قانونی را بر اساس نظام طبقات تنظیم میکند. فرزندان و نوادگان طبقه نخست را تشکیل میدهند؛ در نبود آنان وراثت به پدر و مادر و نسل ایشان میرسد. سهم همسر بازمانده بر حسب طبقهای که با آن همزمان وارث است تغییر میکند. گواهی انحصار وراثت که برای تعیین وراث اخذ میشود، از دفتر اسناد رسمی یا دادگاه صلح حقوقی تهیه میگردد. اگر تصور شود گواهی وضعیت واقعی را منعکس نمیکند، میتوان ابطال آن را درخواست کرد.
برای ثبت ملک بهارثرسیده به نام وراث، به اداره ثبت اسناد مراجعه میشود. تا زمانی که انتقال انجام نشود، امکان تصرف در ملک وجود ندارد. در صورتی که یکی از وراث از انجام این کار خودداری کند، ممکن است مراجعه به دادگاه لازم شود.
اینکه مورث به قصد خارج کردن مال از دسترس وراث، ملک خود را در واقع ببخشد اما در سند بهصورت فروش نشان دهد، «صوری بودن معامله مورث» نامیده میشود. وراثی که سهم محفوظ آنان نقض شده میتوانند دعوای ابطال سند و ثبت اقامه کنند. در این دعاوی، اراده واقعی مورث با معیارهایی مانند تفاوت میان ثمن معامله و ارزش ملک، وضعیت اقتصادی طرفین و عرف محل ارزیابی میشود.
قانون برای برخی وراث سهمی حداقلی از ترکه تضمین میکند که نمیتوان آن را از ایشان گرفت. اگر بخششهایی که مورث در زمان حیات انجام داده این سهم را خدشهدار کند، وراث دارای سهم محفوظ میتوانند با اقامه دعوای تنفیذ، تقلیل تصرف تا حد قانونی را درخواست کنند. این دعوا تابع محدودیتهای زمانی معین است.
در مواردی که ترکه غرق در دیون است، وراث میتوانند ترکه را رد کنند. برای رد باید در مهلت مقرر قانونی به دادگاه صلح حقوقی مراجعه شود؛ گذشتن مهلت به معنای قبول بیقید و شرط ترکه است.
در املاک موضوع مالکیت مشاع یا اشتراکی، اگر میان شرکا توافق حاصل نشود، دعوای رفع شراکت اقامه میگردد. دادگاه امکان تقسیم عینی ملک را ارزیابی میکند؛ در صورت عدم امکان، به تقسیم از طریق فروش رأی میدهد. در این اختلافات، مراجعه به میانجی پیش از اقامه دعوا شرط دعوا است.
تصرفات منوط به فوت تابع شرایط شکلی هستند. در صورت رعایت نشدن شرط شکلی یا فقدان اهلیت، میتوان ابطال وصیتنامه را درخواست کرد.
وراث میتوانند برای تعیین دامنه ترکه، درخواست تعیین ترکه کنند. اگر درباره غرق بودن ترکه در دیون تردید وجود داشته باشد، با درخواست تنظیم صورت رسمی میتوان درباره قبول یا رد ترکه تصمیم دقیقتری گرفت. در مدت تنظیم صورتبرداری، اقدامات وراث نسبت به ترکه محدود است.
بخششهای بلاعوضی که مورث در زمان حیات به فرزندان و نوادگان خود کرده است، جز در صورت تصریح خلاف، بهحساب سهمالارث تلقی میشود و در تقسیم مشمول تعدیل قرار میگیرد. تعدیل نهادی برای تأمین برابری میان وراث است و با تنفیذ تفاوت دارد.
مورث در صورت وجود دلایل سنگین مذکور در قانون میتواند وارث دارای سهم محفوظ خود را از ارث محروم کند. محرومیت با تصرف منوط به فوت انجام میشود و دلیل آن باید صریحاً ذکر گردد. با ادعای واقعی نبودن دلیل، میتوان ابطال محرومیت را درخواست کرد.
تا زمان تقسیم، میان وراث مالکیت اشتراکی وجود دارد و نسبت به ترکه بهصورت مشترک تصرف میشود. انتقال سهم یک وارث به شخص ثالث، به منتقلالیه حق ورود به شراکت نمیدهد، بلکه تنها حق مطالبه سهم از تقسیم را ایجاد میکند. قراردادهای انتقال میان وراث تابع شرط شکلی هستند.
در مواردی که مورث یا وراث تبعه خارجی هستند یا در ترکه اموالی در خارج از کشور وجود دارد، قانون قابل اعمال بر اساس قواعد حقوق بینالملل خصوصی تعیین میشود. نسبت به اموال غیرمنقول واقع در ترکیه، حقوق ترکیه اعمال میگردد. برای استفاده از گواهیهای انحصار وراثت صادره از دادگاه خارجی در ترکیه، ممکن است اقدامات شناسایی لازم باشد.
وصیتنامه پس از فوت مورث توسط دادگاه صلح حقوقی گشوده و برای ذینفعان قرائت میشود. اگر در مهلت معین از تاریخ ابلاغ اعتراضی نشود، وصیتنامه قطعی میگردد. اگر مجری وصیت تعیین شده باشد، امور ترکه از طریق او انجام میشود.
