Toplumda sıkça duyulan yanlış inanışın aksine, bir Türk vatandaşı ile evlenmek, kişiye otomatik olarak Türk vatandaşlığı kazandırmaz. Evlilik, vatandaşlık başvurusu için bir hak oluşturur; ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kanunda belirtilen ek şartların da sağlanması gerekir.
Bu yazıda, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda aranan koşulları, 3 yıllık sürenin hesabını, mülakat sürecini ve aile birliği incelemesini ayrıntılı şekilde anlatacağız. Diğer kazanım yollarına genel bakış için Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? Güncel Rehber yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kısa cevap
Türk vatandaşıyla evlenmek otomatik olarak vatandaşlık kazandırmaz; başvuru hakkı doğurur. 5901 sayılı Kanun'un 16. maddesine göre resmî nikâh tarihinden itibaren en az 3 yıldır evli olmak, aile birliği içinde yaşamak, evlilik birliğine aykırı davranışta bulunmamak ve millî güvenlik ile kamu düzeni açısından engel oluşturmamak gerekir. İdare, evliliğin gerçek olup olmadığını belge incelemesi ve mülakatla araştırır.
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu yapabilmek için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması gerekir:
Süre, resmî nikâh tarihinden başvuru tarihine kadar geçen kesintisiz süredir. Örneğin:
Uyarı: Süre dolmadan yapılan başvurular işleme alınmaz.
Başvuru sırasında idare, evliliğin gerçek (muvazaalı olmayan) olup olmadığını ve aile birliğinin devam edip etmediğini araştırır. Bu amaçla:
Mülakat bir sınav değildir. Amaç, evliliğin gerçekliğini teyit etmektir. Sorular genellikle şu başlıkları içerir:
Önemli: Eşlerin cevapları tutarlı ve doğru olmalıdır. Küçük ayrıntılarda ufak farklılıklar doğal karşılanabilir, ancak temel konularda çelişki olması olumsuz değerlendirilir.
Kanun, yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılan ve gerçek bir aile yaşamı kurulmayan evlilikleri geçersiz sayar. Eğer idare, evliliğin muvazaalı olduğu kanaatine varırsa başvuru reddedilir ve hakkında yasal işlem başlatılabilir.
Başvuru dosyası genellikle şunları içerir (kişisel duruma göre değişebilir):
Boşanma, başvurunun reddine neden olabilir. Ancak ayrılık geçici olabilir; somut olaya göre değerlendirme yapılır:
Ret kararı alındığında:
Ret kararına karşı izlenecek yolların ayrıntısı için Türk Vatandaşlığı Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Hayır. Evlilik vatandaşlık başvurusu için bir hak oluşturur; ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kanundaki ek şartların da sağlanması gerekir.
Süre, resmî nikâh tarihinden başvuru tarihine kadar kesintisiz hesaplanır; nişan veya birlikte yaşama süresi sayılmaz. Örneğin nikâh tarihi 15 Mart 2023 ise başvuru 15 Mart 2026'dan sonra yapılabilir; süre dolmadan yapılan başvurular işleme alınmaz.
Mülakat bir sınav değildir, amacı evliliğin gerçekliğini teyit etmektir. Genellikle eşin doğum tarihi, mesleği ve ailesi, ortak yaşam düzeni, evliliğin başlangıcı ve gelecek planları sorulur; eşlerin temel konulardaki cevaplarının çelişmesi olumsuz değerlendirilir.
Eşlerin farklı adreslerde yaşamasının iş veya eğitim gibi makul bir nedeni varsa başvuru olumsuz etkilenmez. İş, eğitim veya sağlık nedeniyle yaşanan geçici ayrılıklar da değerlendirme dışı bırakılabilir.
Başvuru sırasında boşanma davası açılırsa idare başvuruyu beklemeye alabilir veya reddedebilir. Başvurudan önce boşanılmışsa evlilik yoluyla başvuru yapılamaz.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı, kolay ve hızlı bir yol gibi görünse de, kanunun aradığı şartlar titizlikle uygulanır. 3 yıllık sürenin dolması tek başına yeterli değildir; aile birliğinin gerçekliği ve devamı esastır. Başvurunuzu yapmadan önce belgelerinizi eksiksiz hazırlayın ve olası mülakata doğal ve dürüst cevaplarla katılın.
