برای صحت نکاح، در قانون مدنی ترکیه به شماره 4721 موارد خاصی پیش بینی شده است. برای صحت نکاح اینکه طرفین فقط اهلیت داشته باشند و مانعی برای ازدواج نیست کافی نیست. بلکه شرایط رسمی ازدواج نیز باید رعایت شود.
شرایط رسمی ازدواج در قانون مدنی ترکیه، بین مفاد مواد 134 و 144، مقررات ازدواج نیز در قانون خدمات ثبت سجلی و ازدواج به شماره 5490 تنظیم شده است. بین مفاد مواد 134 و 143 قانون مدنی ترکیه، ازدواج اتباع ترکیه با حضور مقامات ذیصلاح ترکیه تنظیم شده است.
در مورد ازدواج اتباع خارجی در مراجع ذیصلاح ترکیه یا ازدواج های کنسولی، مقررات مربوطه در آیین نامه ازدواج با استناد به ماده 144 قانون مدنی ترکیه اعمال می شود. ماده 22 خدمات ثبت سجلی و ازدواج تحت عنوان «مرجع ازدواج» مراجع مجاز برای ازدواج با شهروندان ترک و خارجیان در ترکیه را تعیین می کند.
با توجه به آیین نامه ازدواج مورخ 1985، به نمایندگی های خارجی در ترکیه این اختیار داده شد تا به شهروندان خود در ترکیه خدمات ثبت ازدواج ارایه دهند. امروزه مقامات مجاز برای ازدواج افراد خارجی در ترکیه باید در چارچوب مقررات ازدواج، قانون خدمات ثبت سجلی و ازدواج با قراردادهای کنسولی دوجانبه منعقد شده بین ترکیه و سایر کشورها با استناد به ماده 144 قانون مدنی ترکیه تعیین شده انجام می شود.
مقامات رسمی مجاز برای ثبت ازدواج شهروندان ترکیه در قانون مدنی ترکیه، قانون خدمات ثبت سجلی و ازدواج و مقررات ازدواج تعیین شده اند. بر اساس این مقررات، ازدواج در مکان هایی که شهرداری وجود دارد توسط شهردار یا مأموری که شهردار تعیین می کند و در روستاها توسط دهیار انجام می شود.
مرکز ازدواج در مقررات ازدواج و قانون خدمات ثبت سجلی و ازدواج با استناد به ماده 144 قانون مدنی ترکیه تنظیم شده است. در محدوده شهرداری کلانشهر برای شهرداران زیر مجموعه دفاتر ازدواج در اختیار شهرداری کلان شهر، در استانی که در صلاحیت سایر شهرداران هستند با مأمورانی که آنها منصوب می کنند، در محدوده شهرداری منطقه ، شهر، بخش و در حوزه اختیارات مرکز ازدواج با مامورانی است که شهردار مربوطه انتخاب می کند. در روستاها با مختارها می باشد.. تعیین مرزروستا ها با ثبت احوال مربوطه می باشد. وظیفه و اختیار انجام ثبت ازدواج برای مأمور ازدواج در بیش از یک روستا یا شهر یا در کل منطقه می تواند عمل کنند.
اگر یکی از افراد مورد ازدواج فرد خارجی باشد، دفاتر ازدواج شهرداری و ادارات ثبت احوال، مجاز به تنظیم ازدواج هستند. در این زمینه مختارها و مفتی ها صلاحیت انجام کار ازدواج افراد خارجی ها را ندارند.
ماده 12 آیین نامه ازدواج، ازدواج اتباع خارجی در ترکیه را تنظیم می کند. مطابق بند اول ماده 12 آیین نامه، یک شهروند ترکیه و یک فرد خارجی یا دو فرد خارجی از ملیت های مختلف فقط می توانند در مقابل یک مامور رسمی در مراکز رسمی ازدواج ترکیه ازدواج کنند.
قانون و مقررات ازدواج به خارجی ها اجازه می دهد درهمه موارد در مقابل مقامات رسمی ترکیه ازدواج کنند. به خارجیانی که شهروند یک کشور می باشند در انجام کار ازدواج حق انتخاب مرجع صالح برای ازدواج داده می شود.
در بند دوم ماده 12 آیین نامه ازدواج، به دو خارجی که شهروند یک کشورهستند، حق انتخاب مرجع صالح برای ازدواج داده شده است. بر اساس این ماده، دو خارجی که تابعیت یک کشور را داشته باشند، می توانند در مقابل مقامات ذیصلاح ترکیه و همچنین در مقابل کنسولگری آن کشور در ترکیه، در صورتی که قوانین ملی آنها اجازه دهد، ازدواج کنند.
در آیین نامه ازدواج مورخ 1985، به نمایندگی های خارجی این اختیار داده شد تا با شهروندان خود در ترکیه خدمات ثبت ازدواج ارایه دهند. ازدواج اتباع خارجی در کنسولگری های خود در ترکیه در قوانین ترکیه «ازدواج دیپلماتیک» یا «ازدواج کنسولی» یا «ازدواج کنسولگری» نامیده می شود.
تشریفات ازدواج با اتباع خارجی در ترکیه با مراجعه به دفتر ازدواج با ارایه مدارک لازم برای زوجینی که قصد ازدواج دارند امکان پذیر است. برای ازدواج با تبعه خارجی، طرفین باید به همراه مدارک لازم به دفتر ازدواج محل سکونت یکی از طرفین مراجعه کنند. درخواست ازدواج در ترکیه نیز می تواند توسط وکیل طرفین انجام شود. اما طرفین باید شخصاً در مراسم ازدواج حضور داشته باشند.
اهلیت و شرایط ازدواج تابع قانون ملی طرفین است. به عنوان مثال، اگر یکی از افراد ایرانی باشد، طبق قوانین ایران مشخص می شود که آیا این فرد دارای شرایط ازدواج است و یا اهلیت ازدواج دارد یا خیر. اگر طرف مقابل ترک باشد، اهلیت و شرایط ازدواج او طبق قوانین ترکیه تعیین می شود.
از آنجایی که شکل ازدواج تابع قانون محل وقوع ازدواج است، حتی اگر هر دو طرف ازدواج در ترکیه خارجی باشند، طبق قانون ترکیه ازدواج می کنند.
مدارک مورد نیاز برای ازدواج با تبعه خارجی در ماده 20 آیین نامه ازدواج تنظیم شده است. طبق قانون مدارک لازم برای ازدواج با تبعه خارجی به شرح زیر است:
✦ خارجی ها باید بعد از ازدواج اقداماتی را انجام دهند. خارجی ها باید برای این مراحل به کنسولگری کشور خود در ترکیه مراجعه کنند. وضعیت تأهل طرفین باید به متاهل تغییر کند. ضمناً در صورت تغییر نام خانوادگی این زن باید این تغییر در هویت وی انجام شود و در صورت خارجی بودن، پاسپورت وی تمدید شود. خارجی که در ترکیه ازدواج می کند باید به کنسولگری کشور خود در ترکیه اطلاع دهد و اطمینان حاصل کند که ازدواج او در دفتر ثبت جمعیت و خانواده در کشور خود ثبت شده است. به همین ترتیب، شهروند ترکیه ای که در یک کشور خارجی ازدواج می کند باید ظرف یک ماه از تاریخ ازدواج به کنسولگری ترکیه در کشور محل ازدواج خود اطلاع دهد.
✦ علاوه بر این، فرد خارجی که با تابعیت ترکیه ازدواج می کند، 3 سال پس از ازدواج می تواند برای تابعیت ترکیه اقدام کند، مشروط بر اینکه در باهم با خانواده خود زندگی کند و به هیچ گونه فعالیتی که به وحدت خانواده منافات دارد، اقدام نکند. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید نگاهی به مقاله ما با عنوان "شهروندی در ترکیه از طریق ازدواج" نگاه بیندازید.
